راهنمای جامع معادلسازی مدارک تحصیلی (WES)؛ از ثبتنام تا تایید نهایی در سال ۲۰۲۶
هر آنچه برای تبدیل مدارک دانشگاهی ایران به استانداردهای کانادا نیاز دارید
چرا معادلسازی مدارک (ECA) اجباری است؟
سیستم آموزشی کانادا باید بداند که لیسانس یا فوقلیسانس شما در ایران، معادل چه مقطعی در کاناداست. ارزیابی اعتبار تحصیلی یا همان Educational Credential Assessment (ECA)، اولین فیلتر برای ورود به سیستم امتیازدهی است. بدون این تاییدیه:
- امتیاز تحصیلات در سیستم Express Entry به شما تعلق نمیگیرد (حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ امتیاز حیاتی).
- امکان شرکت در بسیاری از برنامههای استانی (PNP) را نخواهید داشت.
- کارفرمایان کانادایی مدرک شما را برای استخدام به رسمیت نمیشناسند.
موسسه WES چیست و چرا انتخاب اول ایرانیان است؟
اگرچه سازمانهای متعددی مثل IQAS یا ICAS مورد تایید اداره مهاجرت کانادا هستند، اما World Education Services (WES) به سه دلیل اصلی انتخاب ۹۰٪ مهاجران ایرانی است:
- سرعت پردازش: در سال ۲۰۲۶، WES میانگین زمان ارزیابی را به ۳۵ روز کاری کاهش داده است.
- دیتابیس قوی از دانشگاههای ایران: WES تقریباً تمام دانشگاههای سراسری، آزاد، پیامنور و غیرانتفاعی ایران را میشناسد.
- هزینه مناسب: نسبت به خدماتی که ارائه میدهد، پایدارترین قیمت را در میان رقبا دارد.
گام اول: ایجاد حساب کاربری و انتخاب نوع ارزیابی
اولین و حساسترین قدم، ورود به سایت رسمی wes.org است. بسیاری از کاربران در همین ابتدا به دلیل انتخاب اشتباه نوع اکانت، هزینههای خود را هدر میدهند. در سال ۲۰۲۶، دو نوع ارزیابی اصلی وجود دارد:
پس از ورود به سایت، حتماً گزینه Canada را انتخاب کنید. دقت کنید که ارزیابیهای مربوط به WES USA برای اداره مهاجرت کانادا (IRCC) به هیچ عنوان معتبر نیست.
شما باید گزینه ECA Application for IRCC را انتخاب کنید. این نسخه از ارزیابی مستقیماً برای برنامههای مهاجرتی مثل اکسپرس اینتری و برنامههای استانی طراحی شده و یک نسخه از تاییدیه را به صورت خودکار برای اداره مهاجرت ارسال میکند.
گام دوم: وارد کردن اطلاعات تحصیلی (Credentials)
در این بخش باید تمام مقاطع تحصیلی خود را از دیپلم تا آخرین مدرک دانشگاهی وارد کنید. اما یک سوال رایج: آیا ارزیابی دیپلم لازم است؟
طبق آخرین بخشنامههای سال ۲۰۲۶، اگر مدرک دانشگاهی (لیسانس یا بالاتر) دارید، ارزیابی مدرک دیپلم هیچ امتیاز اضافی برای شما نخواهد داشت و فقط فرآیند را طولانیتر و پرهزینهتر میکند. بنابراین، تمرکز خود را روی مدارک دانشگاهی بگذارید.
گام سوم: دریافت شماره مرجع (Reference Number) و پرداخت
پس از تایید اطلاعات، نوبت به پرداخت هزینه میرسد. در سال ۲۰۲۶، هزینه استاندارد ارزیابی ECA حدود ۲۵۸ دلار کانادا (به علاوه هزینههای ارسال پستی) است.
- پرداخت دلاری: از آنجایی که امکان پرداخت مستقیم با کارتهای شتاب وجود ندارد، باید از طریق صرافیهای معتبر یا شرکتهای پرداخت ارزی اقدام کنید.
- شماره مرجع (Reference Number): بلافاصله پس از پرداخت، یک کد ۷ رقمی به شما داده میشود. این کد "شناسنامه" پرونده شماست.
گامبهگام ثبتنام در سایت WES (آپدیت ۲۰۲۶)
فرآیند ثبتنام در سال ۲۰۲۶ هوشمندتر شده است، اما همچنان دقت در وارد کردن جزئیات، حرف اول را میزند. برای شروع باید به سایت WES.org مراجعه کنید.
انتخاب مقصد و هدف ارزیابی
بعد از کلیک روی Get Started، حتماً کشور Canada را انتخاب کنید. در مرحله بعد، سیستم از شما میپرسد که هدف شما چیست؟
افزودن سوابق تحصیلی (Add Credential)
در این بخش باید مشخصات دقیق هر مقطع تحصیلی خود را وارد کنید:
- Institution Type: Higher Education
- Name of Institution: نام دانشگاه (مثلاً: University of Tehran یا Islamic Azad University).
- Name of Diploma: عنوان دقیق مدرک طبق ترجمه رسمی (مثلاً Bachelor of Science).
* در سال ۲۰۲۶، WES لیست اکثر واحدهای دانشگاه آزاد را به صورت تفکیک شده در پایگاه داده خود دارد.
برآورد هزینههای ارزیابی در سال ۲۰۲۶
هزینههای WES به دلار کانادا (CAD) محاسبه میشود. با توجه به نوسانات ارزی، حتماً قبل از پرداخت، موجودی کارت اعتباری خود را چک کنید.
| نوع سرویس | هزینه (دلار کانادا) | توضیحات |
|---|---|---|
| ارزیابی مهاجرتی (ECA Package) | $۲۴۸ | شامل نسخه دیجیتال و ذخیره در پنل |
| ارسال پستی عادی (بدون رهگیری) | $۱۲ | توصیه نمیشود (احتمال گم شدن در ایران) |
| ارسال اکسپرس (Courier) | $۸۵ | ارسال امن با کد رهگیری (توسط UPS/DHL) |
| مالیات (Harmonized Sales Tax) | ۱۳% | فقط در صورت داشتن آدرس گیرنده در کانادا |
چالش دانشگاههای ایران؛ از آزادممنوع تا سامانه سجاد
بزرگترین چالش متقاضیان ایرانی، نه ثبتنام در سایت WES، بلکه مجاب کردن دانشگاه مبدأ برای ارسال مدارک طبق استانداردهای ۲۰۲۶ است. در این سال، WES سختگیریهای مضاعفی روی «ارسال مستقیم از منبع» (Source Verification) اعمال کرده است.
دانشگاههای سراسری و علوم پزشکی
این دانشگاهها زیر نظر وزارت علوم یا بهداشت هستند. فرآیند در سال ۲۰۲۶ کاملاً دیجیتال شده است:
- لغو تعهد خدمت و آزادسازی مدرک.
- ثبتنام در سامانه سجاد برای دریافت کد صحت.
- درخواست ارسال الکترونیکی از طریق پورتال دانشگاه به WES.
دانشگاه آزاد اسلامی (سازمان مرکزی)
دانشگاه آزاد پروتکل خاص خود را دارد. شما نیازی به مراجعه به واحد دانشگاهی خود ندارید:
- مراجعه به سامانه دانشنامه دانشگاه آزاد.
- درخواست استعلام مدرک برای WES.
- ارسال توسط سازمان مرکزی (واقع در تهران، پونک) به صورت متمرکز.
نحوه ارسال مدارک در سال ۲۰۲۶: دیجیتال یا فیزیکی؟
خبر خوب برای سال ۲۰۲۶ این است که بیش از ۷۰٪ دانشگاههای برتر ایران (مثل شریف، تهران، امیرکبیر و واحدهای اصلی علوم تحقیقات) اکنون امکان Digital Transfer را دارند.
نکته کلیدی ۲۰۲۶: اگر مهر دانشگاه روی خط چسب پاکت نباشد، WES محموله را «دستخورده» (Tampered) تلقی کرده و ریجکت میکند.
چالش ریزنمرات (Transcripts)
بسیاری از کاربران اشتباهاً فقط دانشنامه را ارسال میکنند. توجه داشته باشید که WES بدون **ریزنمرات کامل تمام ترمها**، ارزیابی را آغاز نمیکند. ریزنمرات باید دارای مهر «قابل ترجمه» باشند. اگر دانشجوی انصرافی یا اخراجی هستید، همچنان میتوانید برای واحدهای گذرانده شده درخواست ارزیابی بدهید تا معادل فوقدیپلم یا گواهی تکمیلی دریافت کنید.
ارزیابی WES؛ کلید طلایی امتیازات در Express Entry 2026
بسیاری از متقاضیان تصور میکنند WES صرفاً یک تشریفات اداری است، اما در واقعیت، نوع نتیجهای که در گزارش نهایی شما درج میشود (مثلاً معادلسازی فوقلیسانس یا لیسانس)، میتواند مرز بین دعوتنامه (ITA) و ماندن در صف انتظار باشد.
ویژگی: شامل شماره منحصربهفرد برای پروفایل اکسپرس اینتری است و ۵ سال اعتبار دارد.
ویژگی: ریزنمرات (Course-by-Course) را با جزئیات معدل (GPA) تحلیل میکند اما برای مهاجرت کافی نیست.
جدول امتیازدهی تحصیلات در سال ۲۰۲۶
در سیستم امتیازدهی جدید کانادا، معادلسازی مدارک شما توسط WES به شرح زیر تبدیل به امتیاز میشود:
| مقطع تایید شده توسط WES | امتیاز مستقیم (Core) |
|---|---|
| دکتری (Ph.D) | ۱۵۰ امتیاز |
| کارشناسی ارشد (Master) | ۱۳۵ امتیاز |
| دو مدرک یا بیشتر (Two or more) | ۱۲۸ امتیاز |
| کارشناسی (Bachelor - ۳ سال یا بیشتر) | ۱۲۰ امتیاز |
استراتژی "Two or More Credentials"؛ میانبر امتیازگیری
یکی از رازهایی که در سال ۲۰۲۶ برای افزایش امتیاز استفاده میشود، ارائه دو مدرک مستقل است. اگر شما یک لیسانس ۴ ساله و یک فوقدیپلم (یا دوره یکساله دانشگاهی) داشته باشید، WES هر دو را ارزیابی کرده و امتیاز شما را از ۱۲۰ به ۱۲۸ ارتقا میدهد.
مدت زمان انتظار در سال ۲۰۲۶
طبق آخرین تغییرات، پس از اینکه تمامی مدارک شما (فیزیکی یا دیجیتال) به دست WES برسد و وضعیت پرونده به "In Review" تغییر کند، حدود ۳۵ روز کاری زمان میبرد تا فایل PDF گزارش صادر شود. نسخه کاغذی نیز بسته به نوع پست انتخابی، بین ۷ تا ۴۵ روز بعد به دستتان میرسد.
اشتباهات مرگبار در پروسه WES که باید از آنها دوری کنید
در سال ۲۰۲۶، WES بیش از هر زمان دیگری بر روی اصالت مدارک حساس است. بر اساس آمارهای غیررسمی، حدود ۱۵٪ از پروندههای ایرانیان به دلیل یکی از اشتباهات زیر با تاخیرهای چند ماهه مواجه میشوند:
لیست قرمز: کارهایی که نباید انجام دهید!
- ارسال شخصی مدارک: هرگز مدارک را خودتان پست نکنید. مدارک باید حتماً در پاکت مهر و موم شده دانشگاه و با فرستنده دانشگاه ارسال شوند.
- ترجمه بدون تاییدیه: ترجمههایی که مهر دادگستری و وزارت امور خارجه را ندارند (در صورت نیاز دانشگاه به تاییدات فیزیکی) مورد قبول نخواهند بود.
- فراموش کردن Reference Number: اگر کد ۷ رقمی روی پاکت یا داخل مدارک نباشد، محموله شما در انبار WES گم شده و پیدا کردن آن هفتهها زمان میبرد.
- ارسال کپی مدارک به جای ریزنمرات: WES به کپی ساده دانشنامه نیاز دارد اما برای ریزنمرات، حتماً نسخه رسمی و تایید شده را میخواهد.