آزمون بینالمللی آیلتس (IELTS) یکی از پرکاربردترین و معتبرترین سنجشهای زبان انگلیسی در جهان است. نمره این آزمون معیار اصلی برای پذیرش در دانشگاههای معتبر، مهاجرت کاری و دریافت ویزای اقامتی محسوب میشود.
یکی از مهمترین دغدغههای داوطلبان این است که بدانند:
نمرهدهی در آیلتس چگونه انجام میشود و هر نمره چه سطحی از مهارت زبان را نشان میدهد؟
در این مقاله از ایرسافام، سیستم نمرهدهی آیلتس به شکلی ساده و دقیق توضیح داده میشود. همچنین داوطلبان میآموزند که چگونه نمرات هر بخش آزمون محاسبه میشود و در نهایت چه معیاری برای تعیین نمره کلی (Overall Band Score) وجود دارد.
نحوه نمرهدهی آزمون آیلتس
راهنمای سریع و کاربردی برای Overall Band Score و قوانین گرد کردن نمره
بازه نمرات (۰ تا ۹)
- نمرات آیلتس در مقیاس 0 → 9 محاسبه میشوند.
- این مقیاس شامل نیمبندها نیز هست؛ مثل 5.5، 6.5 یا 7.5.
- نمره نهایی یا Overall Band Score میانگین چهار مهارت اصلی است: Listening، Reading، Writing و Speaking.
محاسبه نمره کلی (Overall)
برای محاسبه نمره کلی، نمرههای چهار بخش گرفته میشود و سپس میانگینگیری انجام میشود. نتیجه به نزدیکترین نیمبند یا عدد صحیح گرد میشود:
- اگر میانگین دقیقاً روی نیمبند یا عدد کامل باشد (مثلاً 6.0 یا 6.5) → همان ثبت میشود.
- اگر میانگین 0.25 باشد → به نیمبند بالاتر گرد میشود (مثلاً 6.25 → 6.5).
- اگر میانگین 0.75 باشد → به عدد کامل بعدی گرد میشود (مثلاً 6.75 → 7.0).
- Listening = 6.5
- Reading = 7.0
- Writing = 6.0
- Speaking = 7.0
میانگین = 26.5 ÷ 4 = 6.625 → نمره نهایی = 6.5
قانون گرد کردن باعث میشود 6.625 به نزدیکترین نیمبند (6.5) تبدیل شود.
نمرهدهی بخش Listening
بخش Listening شامل چهار قسمت و در مجموع ۴۰ سؤال است. هر پاسخ صحیح معادل یک نمره خام است و سپس نمره خام به Band Score (۰ تا ۹) تبدیل میشود.
نمونهای از جدول تبدیل در Listening:
- ۴۰ پاسخ درست → 9.0
- ۳۵ پاسخ درست → 8.0
- ۳۰ پاسخ درست → 7.0
- ۲۳ پاسخ درست → 6.0
- ۱۶ پاسخ درست → 5.0
نمرهدهی بخش Reading
بخش Reading نیز شامل ۴۰ سؤال است و هر پاسخ درست یک نمره خام محسوب میشود. سپس این نمره خام به Band Score تبدیل میشود.
تفاوت اصلی در این بخش بین نسخه آکادمیک و جنرال است:
- نسخه آکادمیک: متون دشوارتر است و برای کسب نمره بالاتر باید به تعداد بیشتری پاسخ درست بدهید.
- نسخه جنرال: متون سادهتر است و با پاسخهای کمتر میتوان همان نمره را دریافت کرد.
نمونهای از جدول تبدیل در Reading:
- آکادمیک: ۳۰ پاسخ درست → 7.0
- جنرال: ۳۰ پاسخ درست → 6.0
نمرهدهی بخش Writing
بخش Writing از دو تسک تشکیل میشود. در نسخه آکادمیک، تسک ۱ شامل توصیف و تحلیل دادهها (نمودار، جدول، فرآیند یا نقشه) و تسک ۲ یک مقاله تحلیلی است. در نسخه جنرال، تسک ۱ نامهنگاری و تسک ₂ مقاله عمومی است. ارزیابی هر دو نسخه بر اساس معیارهای زیر انجام میشود و تفاوت اصلی صرفاً در نوع تسکهاست.
معیارهای ارزیابی (برای هر دو تسک):
- Task Achievement / Task Response: میزان پوشش کامل سؤال و پاسخ دقیق به خواستهها. در تسک ۱، گزارشدهی دقیقِ روندها و مقایسهها بدون نظر شخصی؛ در تسک ۲، پاسخ مستقیم به پرسش، موضع روشن و توسعه منطقی ایدهها.
- Coherence & Cohesion: انسجام متن، ساختار پاراگرافبندی، و استفاده مناسب از ابزارهای ربط بدون تکرار افراطی.
- Lexical Resource: دامنه و دقت واژگان، انتخاب طبیعی کلمات، پرهیز از تکرار، و کنترل صحیح همآییها و املا.
- Grammatical Range & Accuracy: تنوع ساختارهای دستوری، درستی صرف و نحو، و نشانهگذاری دقیق.
وزندهی نمره: نمره Writing از میانگین چهار معیار برای هر تسک بهدست میآید؛ سپس Task 2 دو برابر Task 1 وزن دارد. بنابراین توجه ویژه به کیفیت تسک ۲ ضروری است.
نکات کلیدی برای ارتقای نمره:
- برای تسک ۱: مقدمه بسیار کوتاه، مرور کلی (Overview) شفاف، سپس جزئیات منتخب با مقایسههای معنادار؛ از بیان نظر شخصی خودداری کنید.
- برای تسک ۲: موضع مشخص، پاراگرافهای بدنه با ایدهٔ اصلی و شواهد/مثالهای مرتبط، جمعبندی روشن و بدون تکرار صرف.
- دامنه واژگانی هدفمند با همآییهای طبیعی، پرهیز از کلیشههای حفظی و تکرار واژههای کلیدی.
- تنوع ساختهای پیچیده همراه با دقت؛ جملههای طولانی را با نشانهگذاری صحیح کنترل کنید.
نمرهدهی بخش Speaking
بخش Speaking برای هر دو نوع آزمون یکسان است و از سه قسمت تشکیل میشود: بخش اول پرسشهای عمومی، بخش دوم ارائهٔ موضوع از روی کارت، و بخش سوم گفتوگوی تحلیلی. ارزیابی بر پایهٔ چهار معیار زیر انجام میشود.
معیارهای ارزیابی:
- Fluency & Coherence: روانی گفتار، تداوم بدون مکثهای غیرضروری، سازماندهی منطقی ایدهها، و استفادهٔ طبیعی از اتصالدهندهها.
- Lexical Resource: گستره و دقت واژگان، انتخاب واژه متناسب با موقعیت، توانایی پارافریز بدون تکرار آزاردهنده.
- Grammatical Range & Accuracy: تنوع ساختارها (ساده تا پیچیده) و دقت در گرامر بدون خطاهای پرتکرار.
- Pronunciation: وضوح و قابلفهم بودن، الگوی استرسی و آهنگ گفتار، و کنترل آواها؛ لهجه بلامانع است اگر مانع فهم نشود.
ساختار اجرا:
- بخش ۱: پرسشهای روزمره دربارهٔ تحصیل، کار، علایق و موضوعات آشنا.
- بخش ۲: یک دقیقه زمان آمادهسازی و حدود دو دقیقه صحبت پیاپی دربارهٔ موضوع کارت.
- بخش ۳: گفتوگوی عمیقتر با پرسشهای تحلیلی مرتبط با موضوع کارت.
نکات کلیدی برای ارتقای نمره:
- پاسخها را با مثال و توضیح گسترش دهید؛ جوابهای تکجملهای ندهید.
- پارافریز فعالانه: اگر واژهای به ذهن نمیرسد، از توصیف و معادلسازی استفاده کنید.
- الگوی استرسی و لحن را کنترل کنید تا معنای جمله بهتر منتقل شود؛ یکنواخت صحبت نکنید.
- اشتباهات را اصلاح کنید، اما جریان گفتار را متوقف نکنید؛ خودتصحیح طبیعی امتیاز منفی محسوب نمیشود.
نتیجهگیری
سیستم نمرهدهی آیلتس بهگونهای طراحی شده است که چهار مهارت اصلی زبان انگلیسی یعنی Listening، Reading، Writing و Speaking را بهطور مستقل و دقیق ارزیابی کند. نمره نهایی یا Overall Band Score میانگینی از این چهار بخش است که طبق قوانین مشخص گرد میشود.
تفاوت اصلی بین نسخه آکادمیک و جنرال تنها در بخشهای Reading و Writing است؛ در حالیکه بخشهای Listening و Speaking در هر دو آزمون کاملاً مشابه هستند. معیارهای نمرهدهی نیز شفاف و از پیش تعریفشدهاند تا عدالت و استاندارد جهانی در ارزیابی حفظ شود.
درک صحیح این سیستم به داوطلبان کمک میکند برنامهریزی واقعبینانهتری برای آمادگی داشته باشند، نقاط ضعف خود را بشناسند و با آگاهی از معیارهای ارزیابی، عملکرد خود را ارتقا دهند. بنابراین، شناخت ساختار نمرهدهی نهتنها یک مزیت بلکه یکی از کلیدهای اصلی موفقیت در آزمون آیلتس است.